Arbeidsproductiviteit

Arbeidsproductiviteit laat zien wat de bijdrage is van werkenden aan de regionale economie. Dit hebben we gemeten door toegevoegde waarde te delen door arbeidsjaren. De arbeidsproductiviteit is een belangrijke economische indicator: een groeiende arbeidsproductiviteit verhoogt de welvaart en de winst van ondernemingen.

Arbeidsproductiviteit

Arbeidsproductiviteit kan bijvoorbeeld verhoogd worden door meer of beter gebruik te maken van machines. Sommige beroepen zoals dat van kapper of violist zijn van nature arbeidsintensief. Hier valt maar weinig arbeidsproductiviteitswinst te halen. Dit verklaart voor een belangrijk deel de grote verschillen in arbeidsproductiviteit tussen bedrijfstakken. De arbeidsproductiviteit in Overijssel loopt al jaren achter bij het gemiddelde in Nederland. De gemiddelde arbeidsproductiviteit in Overijssel is €107.600 en in Nederland €124.900. Dit komt voor een klein deel omdat in Overijssel relatief veel gewerkt wordt in sectoren met een lagere arbeidsproductiviteit (verschil in sectorstructuur, zie figuur hiernaast). Maar ook als we daarvoor corrigeren ligt de arbeidsproductiviteit een stuk lager dan in Nederland. Het relatieve verschil in arbeidsproductiviteit is tussen 2014 en 2023 wél kleiner geworden. In 2014 lag de arbeidsproductiviteit in Overijssel 16% lager dan in Nederland en in 2023 was dit 14% lager.

Negatieve verschil in arbeidsproductiviteit met Nederland

Het verschil in arbeidsproductiviteit

Industrie, handel en bouw zijn bepalend voor arbeidsproductiviteit. Twee Overijsselse sectoren dragen relatief veel bij aan het negatieve verschil in arbeidsproductiviteit met Nederland: industrie en handel (zie grafiek). Opvallend in positieve zin is de bouwsector in Overijssel. De arbeidsproductiviteit in deze sector is relatief hoog en het gaat om een grote sector in Overijssel.

Een belangrijke verklaring voor het verschil met Nederland is dat sectoren niet homogeen zijn: binnen sectoren zijn er bedrijven en banen waar bovengemiddeld waarde wordt gecreëerd. Deze zijn mogelijk weer geografisch geclusterd. Binnen bijvoorbeeld de Financiële dienstverlening zal de arbeidsproductiviteit van internationaal opererende banken en beleggers op de Zuid-as hoger zijn dan die van regionale bankkantoren in Overijssel. Zulke verschillen zijn er in veel sectoren, bijvoorbeeld hoogtechnologische industriële bedrijven in Brabant en Twente ten opzichte van overige industriële bedrijven.

Verschil arbeidsproductiviteit met Nederland per sector, 2023

Bronnen

  • Lisa