De Internationalisering van Overijssel

Publicatie artikel:  7 september 2026

Er wordt onderscheid gemaakt tussen arbeidsmigranten met lage en hoge inkomens (vaak aangeduid als kenniswerkers), internationale studenten en statushouders. Het aantal mensen uit deze groepen steeg van 26.030 in 2010 naar 41.950 in 2022 (exclusief asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen): een toename van 61 procent.

In de periode van het onderzoek is de werkloosheid gedaald en het arbeidstekort sterk toegenomen. Dit was een reden voor de provincie Overijssel om arbeidsmigratie te stimuleren. De provincie Overijssel wil potentiële (arbeids-)migranten en internationale studenten stimuleren om naar Overijssel te komen en te blijven wonen. De provincie geeft in het Programma Arbeidsmarkt 2024 – 2027 aan hier €1.450.000 in te investeren.

Het uitzendbureau; de grootste werkgever van de Overijsselse arbeidsmigrant

In 2022 waren er 28.560 arbeidsmigranten (incl. kenniswerkers) werkzaam in de provincie Overijssel, een stijging van 42 procent ten opzichte van 2010 (+11.910). Daarnaast woonden er 26.590 arbeidsmigranten (incl. kenniswerkers), inkomensafhankelijke partners en kinderen in Overijssel. Dit is een toename van 61 procent ten opzichte van 2010 (+15.920).

Opvallend is het grote verschil tussen het aantal werkzame en woonachtige arbeidsmigranten in Overijssel. In 2022 woonden er 12.935 en werkten er 22.420 arbeidsmigranten met lage inkomens in Overijssel; een verschil van 42 procent. Dit kan veroorzaakt worden door grenswerkers, arbeidsmigranten die in andere provincies wonen of geen officiële verblijfplaats hebben.

21 procent van de arbeidsmigranten met hoge inkomens (vaak aangeduid als kenniswerkers) werkt in 2022 in het onderwijs. Dit is mede het gevolg van de Universiteit Twente, die gericht werkt aan het bevorderen van internationalisering. Met 46 procent was verreweg de grootste groep arbeidsmigranten met lage inkomens in 2022 werkzaam via een uitzendbureau.

Van gastarbeider tot werkloosheidsgolf: hoe tijdelijke tekorten langdurige gevolgen krijgen

Grote personeelstekorten zijn meestal tijdelijk; perioden van hoge en lage werkloosheid wisselen elkaar af. Een positief economisch effect op korte termijn biedt daarom geen garantie voor de lange termijn. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidsmigratie van de jaren ‘60 en ‘70, toen grote aantallen gastarbeiders naar Nederland kwamen om arbeidstekorten op te vangen en bijdroegen aan sectoren als textiel, metaal en mijnbouw. Toen deze sectoren een sterke krimp doormaakten, steeg de werkloosheid onder sommige groepen immigranten tot rond de 40 procent in de jaren ‘80.

Meer mensen, meer groei? Waarom een hoger bbp niet iedereen rijker maakt

Immigratie kan het bruto binnenlands product (BBP) laten groeien doordat zowel de arbeidsmarkt als de afzetmarkt groter worden. Meer mensen werken en consumeren, wat productie en omzet kan verhogen. Een stijging van het totale BBP, ook wel economische groei genoemd, betekent niet automatisch dat het BBP per persoon toeneemt. Als de bevolking sneller groeit dan de economische toegevoegde waarde, daalt het BBP per persoon.

Daarnaast kunnen de effecten ongelijk verdeeld zijn. Ondernemers en bepaalde werknemers kunnen profiteren van meer arbeidskrachten en groei, terwijl anderen juist meer concurrentie en lagere lonen ervaren. Bevolkingsgroei vergroot bovendien de druk op de woningmarkt, wat kan leiden tot hogere koop- en huurprijzen en een lager besteedbaar inkomen, vooral voor huurders en starters.

Milieu en publieke voorzieningen: de verborgen kosten van bevolkingsgroei

Door (arbeids-)immigratie neemt de bevolking toe en verhoogt de milieudruk. Dit uit zich in extra economische activiteit, wat natuur en volksgezondheid kan belasten, en meer vervuiling, zoals afval en fijnstof. Daarnaast ontstaat ruimtelijke druk; meer woningen en infrastructuur gaan ten koste van natuur, biodiversiteit en groene ruimte.

Ook sociaaleconomisch neemt de druk toe. Een grotere bevolking vergroot de vraag naar huisvesting, zorg, onderwijs, infrastructuur, energie en water, waardoor bestaande tekorten en overbelasting kunnen toenemen.

De internationalisering van Twente

De regio Twente en omliggende gemeenten zien een sterke groei van arbeidsmigranten, zowel met hoge als lage inkomens. Opvallend is dat voor elke categorie de grootste groep in de gemeente Enschede woont. In Enschede woonden in 2022 de meeste arbeidsmigranten met lage inkomens (24%), met hoge inkomens (38%), statushouders (15%) en internationale studenten (80%) van Overijssel. Dit heeft impact op de woningmarkt; volgens ABF-research behoort de regio Enschede tot de categorie met de hoogste woningtekorten in Nederland, met een relatief groter woningtekort dan de regio Amsterdam.

Opvallend is de sterke toename van het aantal studenten in het wetenschappelijk onderwijs. Het aantal studenten aan de universiteit is met 247 procent gestegen in 2022 ten opzichte van 2010. De vraag naar praktijkgerichte vakmensen ziet u niet terug in de internationalisering; slechts 8 procent van de internationale studenten volgt in 2022 een mbo-opleiding.