Overijssel koploper familiebedrijven

Overijssel telt bovengemiddeld veel familiebedrijven en deze leveren een bovengemiddeld grote bijdrage aan de regionale economie. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS. Van de Overijsselse bedrijven met meer dan 1 werkzaam persoon is 63% een familiebedrijf (Nederland: 58%). Deze bedrijven genereren 46% van de totale toegevoegde waarde (tegenover 33% in Nederland). De Provincie Overijssel ondersteunt familiebedrijven in hun toekomstbestendigheid.

Publicatie artikel: 6 januari 2025

Kenmerken van het familiebedrijf

Een familiebedrijf is een bedrijf waarbij één familie direct of indirect een meerderheid van zeggenschap heeft (25% bij beursgenoteerde bedrijven), de familie formeel betrokken is bij het bestuur en het bedrijf juridisch overdraagbaar is. In januari 2024 had het grootste deel van de familiebedrijven in Overijssel en Nederland meerdere familie-eigenaren. Veel van deze bedrijven richten zich op continuïteit en het overdragen van het bedrijf binnen de familie, waardoor ze gemiddeld ouder zijn dan niet-familiebedrijven. Daarnaast zijn familiebedrijven doorgaans kleiner dan niet-familiebedrijven. Van alle microbedrijven (2-10 werknemers) in Nederland is 72% een familiebedrijf, tegenover 61% van de middelgrote bedrijven (10 tot 50 werknemers), 41% van de middelgrote bedrijven (50 tot 250 werknemers) en 23% van de grootbedrijven (250 en meer werknemers).

Aandeel familiebedrijven daalt licht

Er is een lichte stijging van het aantal familiebedrijven tussen 2023 en 2024 (+135). Deze stijging van familiebedrijven komt vooral door een groter aantal familiebedrijven met meerdere familiale eigenaren (het aantal familiebedrijven met 1 eigenaar is iets gedaald). Het aantal niet-familiebedrijven is echter iets harder gestegen, waardoor het aandeel vestigingen van familiebedrijven in Overijssel iets is afgenomen (van 63,8% naar 63,2%). Dit is vergelijkbaar met de landelijke cijfers over het aantal vestigingen van familiebedrijven (van 58,7% naar 58,1%).

Familiebedrijven in Overijssel zorgden voor 223 duizend banen in december 2023. Het aandeel familiebedrijven in het totaal aan banen in Overijssel (inclusief zzp’ers) is daarmee 37%. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 32%. Het aandeel banen bij familiebedrijven binnen alle bedrijven met ten minste twee werkzame personen is 45%. Alleen in Flevoland is het aandeel werkzame personen bij familiebedrijven groter.

Relatief meer familiebedrijven op het platteland

Het aandeel familiebedrijven is hoger in plattelandsgemeenten dan in steden. Het aandeel familiebedrijven is het hoogst in Staphorst (83%) en het laagst in Zwolle (52%). De provincie Overijssel telde op 1 januari 2024 in totaal 28.465 vestigingen van familiebedrijven. Over het algemeen zitten er meer familiebedrijven in de steden, ondanks dat het aandeel familiebedrijven daar relatief klein is. Dit komt doordat het absolute aantal bedrijven veel hoger is dan op het platteland.

Veel familiebedrijven in de agricultuur en de financiële dienstverlening

In de sectoren landbouw, bosbouw en visserij en de financiële dienstverlening is het aandeel familiebedrijven in Overijssel het hoogst, gevolgd door bouwnijverheid, horeca en vervoer en opslag. In vrijwel alle bedrijfstakken zijn in de provincie Overijssel relatief meer vestigingen van familiebedrijven dan niet-familiebedrijven.

Het aandeel vestigingen van familiebedrijven

Het aandeel vestigingen van familiebedrijventen opzichte van het totaal aantal bedrijven met meer dan 1 werkzame persoon in 2024

Overijsselse familiebedrijven voegen veel waarde toe

In 2023 behaalden familiebedrijven in de provincie Overijssel 46% van de toegevoegde waarde (maat voor de regionale economie) van het niet-financiële bedrijfsleven met ten minste twee werkzame personen. Landelijk is dit 28%, een verschil van 18 procentpunt. Dit is het hoogste aandeel van alle provincies. Het aandeel omzet van familiebedrijven is landelijk in 5 jaar tijd met 3 procentpunt toegenomen en in Overijssel gelijk gebleven. 

Familiebedrijven onderscheiden zich van andere bedrijven. De familie is betrokken bij allerlei onderwerpen die de toekomstbestendigheid van het bedrijf raken. Op het moment dat er sprake is van een overname komt dit het meest duidelijk naar voren. Een heldere visie op de toekomst van het bedrijf kan een uitdaging zijn vanwege de betrokkenheid van diverse generaties.

De ambitie van Family Next is familiebedrijven op weg te helpen met de uitdagingen waar familie bij betrokken is.