Komen en gaan: meer verhuizingen vanuit de Randstad naar Overijssel

Publicatiedatum artikel: 9 maart 2025

Wat is er veranderd aan de verhuizingen vanuit de Randstad?

Uit het onderzoek van RIGO blijkt dat het aantal verhuizingen van de Randstad naar Overijssel de laatste jaren gestaag toeneemt. Waar Overijssel lange tijd meer huishoudens verloor aan de Randstad dan andersom, is dat verschil nu vrijwel verdwenen. In de meeste Overijsselse regio’s zijn de instroom (huishoudens die Overijssel binnenkomen) en de uitstroom (huishoudens die vertrekken) inmiddels ongeveer gelijk.

Wat blijft hetzelfde? Verhuispatronen door de jaren heen

Hoewel sommige ontwikkelingen veranderen, blijven andere patronen stabiel. De meeste verhuizingen zien we altijd onder jongeren, pakweg tussen 15 en 40 jaar. Deze fase begint vaak wanneer jongeren het ouderlijk huis verlaten en eindigt wanneer zij ‘settelen’ in een eigen woning. Daarbij zien we een bekend patroon: ‘jongere jongeren’ trekken vaak naar (grote) steden voor studie, werk of het uitgaansleven. En ‘oudere jongeren’, vaak met partner en jonge kinderen, verhuizen later juist naar rustiger, landelijker gebied.

Dit betekent dat (grote) steden relatief veel jongeren aantrekken die op zoek zijn naar kamers of starterswoningen. Landelijke gebieden verliezen jongeren, maar trekken juist jonge gezinnen aan die meer ruimte zoeken.

De relatie tussen het landelijke Overijssel en het stedelijke Randstadgebied past precies in dit patroon: Overijssel verliest per saldo jongeren. En Overijssel ontvangt per saldo jonge gezinnen.

Tegelijkertijd zijn er ook aanzienlijke verschillen binnen Overijssel. Overijsselse steden verwelkomen ook veel jongeren, ook uit de Randstad. Landelijke gemeenten zijn populair onder ‘oudere jongeren’ én onder pensionado’s, die doorgaans minder vaak verhuizen maar Overijssel goed weten te vinden. Figuur 2 laat een voorbeeld hiervan zien: een vergelijking van de leeftijdsverdeling van de verhuizers van en naar landelijke en stedelijke gemeenten in West-Overijssel. Hetzelfde patroon zien we ook als we Twente stedelijk en Twente landelijk vergelijken (zie het rapport van RIGO voor de indeling van regio’s).

Waardoor verandert het verhuisgedrag?

Verschillende factoren beïnvloeden hoe aantrekkelijk verhuizen is in verschillende levensfasen. Voorbeelden zijn zaken als studiefinanciering. Want veranderingen hierin kunnen bepalen of ‘jonge jongeren’ thuis blijven wonen of naar een andere stad verhuizen. Ook de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen is een factor. Grote regionale verschillen kunnen verhuizingen stimuleren of juist afremmen. En denk ook aan het imago van bepaalde regio’s: hoe aantrekkelijk een gebied wordt gevonden om te wonen.

Een andere interessante mogelijke verklaring voor meer verhuizingen vanuit de Randstad naar Overijssel is dat jongeren tegenwoordig later ‘settelen’. De mijlpalen van de jongeren verschuiven steeds, meldt het CBS. Later samenwonen, later kinderen en later een eigen woning kopen. Daardoor blijven jongeren langer flexibel en verhuizen zij vaker.

We nemen als voorbeeld een jongere Overijsselaar die in 2010 naar Amsterdam verhuisde voor studie. Die had vaak binnen enkele jaren een vaste baan, een vaste relatie, een schoolgaand kind en een hypotheek. Dat maakte verhuizen over langere afstand minder waarschijnlijk. In 2025 neemt diezelfde jongere Overijsselaar in Amsterdam vaak meer tijd om te bepalen waar te settelen – en daardoor wordt Overijssel opnieuw een optie.

Meer verhuizingen van de Randstad naar Overijssel: reden tot zorg?

Hoewel de instroom vanuit de Randstad is toegenomen, is de uitstroom naar de Randstad nog steeds ongeveer even groot. Toch ervaren Overijsselse woningzoekersmeer concurrentie van Randstedelingen dan tien jaar geleden. Vooral koopwoningen, grotere woningen en vooroorlogse woningen zijn populair onder nieuwkomers uit de Randstad.

Dat de verhuisstromen nu ongeveer in balans zijn, is anders dan voorheen, maar niet direct zorgwekkend. Wel is het begrijpelijk dat het anders voelt. De kenmerken van verhuizers verschillen namelijk behoorlijk. Want Randstedelijke verhuizers naar Overijssel zijn vaak gezinnen die een woning zoeken. Terwijl Overijsselse verhuizers naar de Randstad vaak jongeren zijn die het ouderlijk huis verlaten. Er komt bij hun vertrek geen woning vrij.

Wat minder zichtbaar is: deze jongeren hebben in de Randstad wél woonruimte nodig, eerst misschien een kamer en later wellicht een starterswoning.

Meer lezen? Zie het volledige onderzoek van RIGOVerwijst naar een andere website